Bij overzomerse temperaturen dromen we van verkoeling. Van ijsjes, van een duik in het zwembad of van een schaduwrijk plekje onder een boom. En toch willen we ons ook blijven omringen met bloemen, die onmisbare metgezellen van de zomer. Terwijl de hitte het landschap doet zinderen, moest ik plots denken aan de fascinerende Ice Flowers van de Japanse florist en botanisch kunstenaar Azuma Makoto. Zijn idee was even eenvoudig als geniaal: bloemen opsluiten in monumentale blokken ijs, waardoor hun schoonheid nog intenser zichtbaar wordt. De bloemen lijken te zweven in een kristalheldere wereld van koelte, alsof de tijd zelf even is stilgezet. Op een dag als vandaag leek het me de perfecte oplossing: genieten van bloemen én van verfrissing tegelijk.
Wie is Azuma Makoto?
De Japanse bloemenkunstenaar en botanisch beeldhouwer Azuma Makoto creëert sinds 2002 indrukwekkende sculpturen met honderdduizenden bloemen. Samen met fotograaf Shunsuke Shiinoki richtte hij het bloemenatelier Jardins des Fleurs op. Naast zijn werk als bloemist, begon hij meer en meer de mogelijkheden te verkennen van expressie met bloemen en planten, en zo vormen te creëren die niet binnen het traditionele kader van de bloemsierkunst passen.
Met een solotentoonstelling in New York als startpunt, presenteerde hij sindsdien een reeks vooruitstrevende werken wereldwijd, in onder meer Europa, de Verenigde Staten, Azië en Zuid-Amerika.
In 2009 richtte hij een experimenteel botanisch collectief op, “Azuma Makoto, Kaju Kenkyusho (AMKK)”, waarmee hij experimentele werken blijft presenteren in musea, kunstgaleries en publieke ruimtes in zowel Japan als daarbuiten. De laatste jaren toont hij ook steeds vaker werk dat de verbinding tussen mens en bloem onderzoekt.
In 2014 haalde hij wereldwijd de krantenkoppen toen hij een bonsaiboom de ruimte instuurde.
Hij blijft de schoonheid van bloemen en planten benaderen vanuit zijn unieke perspectief: van de grootschalige “Botanical Sculpture”-reeks tot de microscopische wereld waarin bloemen via röntgentechnologie zichtbaar worden gemaakt, waarbij hij de charme van bloemen als ‘leven’ maximaal tot uiting brengt.
Ice Flowers
Voor zijn SS17-presentatie vroeg de Antwerpse designer Dries Van Noten aan Makoto om zijn ‘Iced Flowers’ show – die in 2015 in Tokio werd gehouden- te herinterpreteren. Hiervoor heeft Azuma meer dan 100 soorten zeldzame bloemen, afkomstig van een Amsterdamse bloemenmarkt, in 23 verschillende arrangementen geschikt, rekening houdende met het Japanse aspect van ruimtelijkheid en bloemschikken. Daarna plaatste de kunstenaar de bloemstukken in ijskoud water die hij vervolgens in de vriezer schoof. De kunstwerken werden vervolgens met gekoelde wagens van België naar de lichtstad verhuisd waar ze de ochtend van de show werden uitgeladen en geplaatst.
“De bloemen komen in een blok ijs nog meer tot hun recht – ze interageren daar met luchtbellen en licht”, Azumo Makoto
In het kader van Art of the Season 2017 gaf ook Sotheby’s hem de opdracht een verbluffende ijssculptuur van bloemen te creëren. Het kunstwerk kreeg een ereplaats tijdens zowel het Collectors’ Dinner als de cocktailreceptie rond Impressionistische en Moderne Kunst.
Interview met Azuma Makoto by Sotheby’s
Sotheby’s deed toen ook een boeiend interview met Azumo Makoto over zijn inspiratiebronnen en over zijn ijssculpturen. We brengen hier graag het interview in vertaling.
Bekijk hier ook een filmpje op Youtube over het proces van het bevriezen van de bloemen
Sotheby’s: Hoelang maakt u al bloemenijssculpturen?
Azuma Makoto: In januari 2015 had ik in Tokio een tentoonstelling met de titel Iced Flowers. Dat was de eerste keer dat ik dit type ijssculptuur maakte, waarbij bloemen in het ijs werden ingesloten. In september 2016 werkte ik ook samen met modeontwerper Dries Van Noten voor de modeshow van zijn lente-zomercollectie 2017 in Parijs.
Sotheby’s: Waar kwam oorspronkelijk het idee vandaan om bloemen in ijs te verwerken?
Azuma Makoto: In 2007 creëerde ik een experimenteel werk met de naam SHIKI2, waarbij een bonsai den in een blok ijs was verwerkt. Sindsdien vroeg ik me af wat er zou gebeuren als bloemen in ijs zouden worden opgenomen, en die gedachte fascineerde me enorm. Ik ben voortdurend op zoek naar nieuwe manieren om de schoonheid van bloemen en planten vast te leggen en die op een artistiek niveau uit te drukken zoals niemand dat eerder heeft gedaan. Met Iced Flowers wordt niet alleen hun schoonheid bewaard, maar ook hun tijd, hun vergankelijke moment. Het werk vangt als het ware een ogenblik dat anders verloren zou gaan.
Sotheby’s: Kunt u ons iets vertellen over het creatieproces?
Azuma Makoto: Voor het werk dat ik voor Sotheby’s maakte, bezocht ik de bloemenmarkt van New Covent Garden Market om lokaal geteelde bloemen uit het Verenigd Koninkrijk aan te kopen. Vervolgens begon ik aan de creatie van het kunstwerk in een ijsfabriek. Ik plaatste het bloemenboeket in een kleine waterbak en liet het gedurende een week geleidelijk in ijs bevriezen. Hierdoor werden de bloemen volledig in het ijs ingesloten en ontstond het uiteindelijke sculpturale werk.
S: Hoe lang duurde het om de werken te produceren?
AM: De productie nam meer dan een maand in beslag. Omdat de fabriek slechts over een beperkt aantal van de benodigde “baden” beschikte, konden we niet alle stukken tegelijkertijd maken. Daarom werkten we stap voor stap. Dat gaf ons de mogelijkheid om elk onderdeel met de grootste zorg uit te voeren en ons volledig te concentreren op alle details.
S: Wat is tot nu toe het grootste project dat je hebt gerealiseerd?
AM: Ik heb doorheen de jaren heel uiteenlopende projecten gerealiseerd – van installaties en samenwerkingen tot tentoonstellingen – waardoor het moeilijk is om er één uit te kiezen. Een van mijn bekendste projecten is echter Exobiotanica. In 2014 lanceerde ik vanuit de woestijn van Nevada een bloemenboeket en een bonsaicreatie naar de stratosfeer. Dit maakte deel uit van het project In Bloom, waarin ik bloemeninstallaties creëer in omgevingen waar planten normaal gezien niet kunnen overleven.
S: Hoe reageren mensen op de werken die je creëert?
AM: Niet alleen met dit project, maar met al mijn kunstwerken probeer ik mensen telkens een nieuwe kijk op bloemen te bieden. Soms zeggen mensen dat mijn werk een donkerdere kant van de bloemsierkunst laat zien, omdat ik niet alleen bloemen in volle bloei gebruik, maar ook verwelkende en vergankelijke bloemen. Ik denk dat dit komt doordat ik me voortdurend bewust ben van de begrippen leven en dood. Die twee thema’s vormen een rode draad doorheen mijn werk en inspireren me om de schoonheid van zowel het ontstaan als het vergaan te tonen.
AM: Elke bloem en elke plant kent haar eigen cyclus: bloeien, verwelken en uiteindelijk vergaan om voeding te worden voor nieuw leven. Welk moment je ook kiest binnen dat proces van geboorte tot dood, telkens openbaart zich een rijke en bijzondere schoonheid die mensen onvermijdelijk raakt. Leven en dood bestaan naast elkaar, en juist in die verbondenheid schuilt volgens mij de ware schoonheid. Ik blijf bloemen onderzoeken en ermee in dialoog gaan, in mijn voortdurende zoektocht naar de ultieme schoonheid.
Een aantal andere belangrijke projecten van Azuma Makoto zijn:
Exobiotanica 2
Deep Sea Project
Samen met de in Londen gevestigde illustrator Katie Scott en animator James Paulley Botanical Animation ontwikkelde Azuma Makoto: Story of Flowers. Deze animatiefilm voor kinderen toont op een toegankelijke manier de levenscyclus van bloemen. Momenteel is de animatie te bekijken via het YouTube-kanaal en onze website.
Encyclopedia of Flowers: Flower Works by Makoto Azuma photographed by Shunsuke Shiinoki
