“Bloemist zijn is veel meer dan een mooi boeket maken” – Interview met Lili Tisseyre, directeur École Nationale des Fleuristes de Paris
Lili Tisseyre over de toekomst van de floristiek, de transparantie rond duurzaamheid, de rol van opleiding en waarom vakkennis belangrijker is dan ooit.
Nog voor de lessen beginnen, hangt in de ateliers van de École Nationale des Fleuristes de typische geur van vers groen en snijbloemen. Studenten bereiden zwijgend hun werkplek voor. Een docent stuurt een techniek bij, ergens verderop wordt een constructie zorgvuldig afgewerkt. Alles ademt concentratie. Hier wordt niet zomaar bloemgeschikt. Hier wordt een vak doorgegeven.
Wie de École Nationale des Fleuristes in Parijs bezoekt, merkt meteen dat hier veel meer gebeurt dan jongeren leren hoe ze een boeket moeten schikken. De school, die jaarlijks honderden toekomstige floristen opleidt, is uitgegroeid tot een denktank waar wordt nagedacht over de toekomst van het vak, waar aandacht is voor duurzaamheid. Aan het hoofd staat Lili Tisseyre. Opmerkelijk genoeg is zij zelf geen bloemist van opleiding. Toch groeide ze in enkele jaren uit tot een van de meest inspirerende stemmen binnen de Franse bloemensector.
“Ik ben eerder toevallig in de bloemenwereld terechtgekomen,” vertelt ze glimlachend. “Mijn achtergrond ligt in de publieke sector en strategisch advies. Ik werkte onder meer in de kunstwereld en hield me bezig met ‘stratégie d’intelligence économique’. Bloemen maakten geen deel uit van mijn professionele leven.”
Dat veranderde tijdens de coronaperiode. Via een ontmoeting met Gilles Potier kwam ze in contact met de bloemensector. De pandemie maakte haar duidelijk welke maatschappelijke rol bloemen eigenlijk spelen.
“Tijdens corona konden mensen elkaar niet bezoeken, maar ze wilden wel laten weten dat ze aan elkaar dachten. Bloemen werden een manier om emoties over te brengen wanneer woorden of fysieke aanwezigheid onmogelijk waren. Toen besefte ik dat een bloemist veel meer doet dan bloemen verkopen. Hij/zij creëert verbinding.”
Die overtuiging bracht haar uiteindelijk naar de Union Nationale des Fleuristes en later naar de École Nationale des Fleuristes, waar ze vandaag directeur is en waar ze zich dagelijks inzet voor haar studenten en voor het beroep van florist.
Een school die het vak voortdurend heruitvindt
De École Nationale des Fleuristes werd opgericht in 1957 met één duidelijke ambitie: van bloemist een erkend beroep maken. Vandaag worden er jaarlijks ongeveer vierhonderd leerlingen opgeleid via alternerend onderwijs, aangevuld met tientallen volwassenen die zich omscholen en internationale studenten die hier een opleiding volgen in de Franse bloemsierkunst.
“Onze opdracht is niet veranderd,” zegt Tisseyre. “Wij leiden professionals op. Mensen die straks een bloemenzaak leiden, een eigen onderneming starten of verantwoordelijkheid opnemen binnen een bestaand bedrijf.”
Maar het beroep is volgens haar fundamenteel veranderd.
“De technieken evolueren, de materialen veranderen en ook de verwachtingen van de consument zijn totaal anders dan vijftig jaar geleden. Daarom zien wij onze school als een laboratorium waar voortdurend wordt nagedacht over de toekomst van het vak. We organiseren seminaries rond dit thema en zo hebben we ook een initiatief opgericht dat Maison Fleuriste heet. Dat brengt floristen uit heel uiteenlopende achtergronden samen, verspreid over alle regio’s van Frankrijk, een denktank om over de toekomst na te denken.”
Liefde voor bloemen is niet voldoende
Een positieve boodschap is dat steeds meer studenten kiezen bewust voor een carrière in de floristiek. Opvallend is dat velen al een diploma hoger onderwijs (Baccalauréat) op zak hebben wanneer ze aan de opleiding beginnen.
Daarnaast ontvangt de school jaarlijks tientallen volwassenen die na een loopbaan in een andere sector een nieuwe richting inslaan.
“Vrijwel iedereen zegt hetzelfde wanneer hij hier binnenkomt: ‘Ik hou van bloemen.’ Dat is natuurlijk prachtig, maar liefde voor bloemen alleen maakt je nog geen bloemist.”
Volgens Tisseyre onderschatten veel mensen de complexiteit van het beroep.
“Het is een bijzonder technisch én fysiek vak. Je leert hier niet zomaar mooie boeketten maken. Je leert professionele technieken, voorraadbeheer, botaniek, klantenadvies, ondernemerschap en management.”
Juist daarom moedigt de school studenten aan om na het CAP (Certificat d’Aptitude Professionnelle) ook het BP (Brevet Professionnel) te volgen.
“Een goede bloemist moet uiteindelijk ook een goede ondernemer zijn.”
De bloemist verkoopt geen bloemen, maar emoties
Een van de grootste misverstanden is volgens Tisseyre dat consumenten onvoldoende beseffen hoeveel kennis achter het vak schuilgaat.
“Een bloemist koopt niet zomaar bloemen aan. Hij moet zijn leveranciers kennen, de seizoenen begrijpen, de kwaliteit kunnen beoordelen en perfect weten hoe levende producten zich ontwikkelen.”
Want bloemen zijn geen gewone handelswaar.
“Ze groeien, worden geoogst, vervoerd, verkocht en leven daarna nog verder in de vaas. Een professionele bloemist moet die volledige levenscyclus begrijpen.”
Volgens haar is precies daarin de meerwaarde van een vakopleiding gelegen.
“Bloemist zijn is vandaag veel meer dan een mooi boeket maken.”
Duurzaamheid begint met kennis
Dat geldt ook voor duurzaamheid. Volgens Tisseyre is duurzaamheid geen modewoord meer, maar een vanzelfsprekend onderdeel van het beroep.
“Een florist moet weten waar zijn bloemen vandaan komen, hoe ze geproduceerd zijn en welke certificeringen er bestaan. Alleen zo kan hij zijn klanten correct informeren.”
Daarom maakt duurzaamheid integraal deel uit van de opleiding.
“Onze studenten moeten het volledige verhaal van een bloem kennen, van het zaadje tot in de vaas.”
Ze waarschuwt tegelijk voor al te banale uitspraken.
“Neem de discussie over seizoensbloemen. Een roos is misschien geen seizoensbloem in Frankrijk of België, maar in Kenia groeit ze het hele jaar door onder natuurlijke omstandigheden. Daarom moeten we altijd vertrekken vanuit feiten en niet vanuit slogans. Of neem het begrip lokaal dat niet automatisch gelijkstaat met duurzaam.”
Transparantie als sleutel: het platform Florigin
De voorbije jaren zette de Union Nationale des Fleuristes grote stappen op het vlak van traceerbaarheid.
Na verschillende mediaberichten over pesticiden en de herkomst van bloemen organiseerde de sector de eerste ‘Assises de la Traçabilité’. Voor het eerst gingen kwekers, groothandelaars, logistieke partners, bloemisten en opleidingsinstellingen samen rond de tafel zitten.
Momenteel staat Florigin in de steigers, een digitaal platform dat informatie bundelt over kwekerijen, certificeringen en duurzaamheidslabels. Het moet ervoor zorgen dat bloemisten gewapend zijn en exact kunnen vertellen waar hun bloemen vandaan komen en dat ze op een duurzame manier gekweekt zijn.
“We beschikken vandaag over duizenden documenten. Onze opdracht bestaat erin die informatie toegankelijk te maken voor bloemisten zodat zij hun klanten correct kunnen informeren.”
De bloemist van morgen: creativiteit combineren met ondernemerschap
Ook de manier waarop bloemisten ondernemen verandert.
“We zien steeds vaker conceptstores ontstaan waarin bloemen gecombineerd worden met boeken, koffie, kunst of interieur. Dat vind ik een bijzonder interessante evolutie.”
Toch blijft ook de klassieke bloemenzaak volgens haar relevant.
“Er is niet één manier om bloemist te zijn. Zet vijftien mensen rond een tafel en je krijgt vijftien verschillende persoonlijkheden. Dat geldt ook voor bloemisten.”
Volgens Tisseyre ligt de grootste uitdaging niet bij de creativiteit.
“De jonge generatie is bijzonder creatief. De uitdaging bestaat erin die creativiteit te combineren met ondernemerschap.”
Een florist moet immers niet alleen creëren, maar ook adviseren.
“Je moet botaniek kennen, weten hoe bloemen verzorgd worden, hun oorsprong begrijpen en klanten kunnen uitleggen waarom een bepaalde keuze de beste is.”
“Een beroep dat je leert, onderwijst en doorgeeft”
Aan het einde van ons gesprek vat Lili Tisseyre haar visie samen in één krachtige zin.
“De grootste uitdaging voor onze sector is blijven aantonen dat bloemist een écht beroep is.”
Een beroep dat vakkennis vraagt.
Een beroep dat je leert.
Een beroep dat wordt onderwezen.
En ze ijvert voor een sector die hier samen aan werkt en die duurzaamheid en transparantie op de eerste plaats zet.
Luister hier naar de Podcast met Lili Tisseyre, directeur van de l’École Nationale des Fleuristes de Paris (in het Frans)
